Wpisy oznaczone ‘Charakter’
Złoto Gór Czarnych to trylogia Alfreda i Krystyny Szklarskich. Opowiada o dziejach Santee Dakotów na przestrzeni kilku pokoleń. Przedstawiane są w niej polowania na bizony, wierzenia, walki międzyplemienne oraz późniejsze poznanie białych i walka z nimi.
Trylogia Złoto Gór Czarnych w pierwszych dwóch tomach opisuje losy młodego Indianina o imieniu Tehawanka z plemienia Wahpekute (szczepu należącego do Santee Dakotów) marzącego o sławie wojownika. Znajdują się tam liczne opisy zwyczajów i wierzeń indiańskich. Pierwsze dwa tomy opisują okres około dwóch lat. Ostatnia część jest najdłuższa i zmienia nieco swój charakter. Opisuje wypieranie Indian przez białych osadników oraz zbrojne indiańskie bunty przeciw niechcianej okupacji. Obejmuje ona okres od trzydziestych do dziewięćdziesiątych lat wieku XIX. Ważną rolę odgrywa tu syn Przebiegłego Węża (Tehawanki) – Żółty Kamień, choć powieść nie zawiera jednego głównego bohatera. Historia stara się wyjaśnić powód ostatecznej przegranej Indian. W odróżnieniu od innych książek o zbliżonej tematyce, autor zastosował naukowe podejście do tematu z wiernym odtworzeniem ówczesnej rzeczywistości bez podkolorowań i przekłamań. Dodatkowo treść wzbogacona jest w bardzo liczne przypisy, pozwalające zgłębić wiedzę tematyczną.
Tagi: Alfreda, Autor, Bardzo, Białych, Bizony, Bohatera, Bunty, Charakter, Choć, Czarnych, Część, Dakotów, Dodatkowo, Dwa, Dwóch, Dziejach, Dziewięćdziesiątych, Gór, Głównego, Historia, Imieniu, Indian, Indianina, Indiańskich, Indiańskie, Innych, Jednego, Kamień, Kilku, Krystyny, Książek, Lat, Liczne, Losy, Marzącego, Międzyplemienne, Młodego, Najdłuższa, Należącego, Naukowe, Niechcianej, Nieco, Nimi, Obejmuje, Odgrywa, Odróżnieniu, Odtworzeniem, Okres, Okupacji, Ona, Opisują, Opisuje, Opisy, Opowiada, Osadników, Ostatecznej, Ostatnia, Ówczesnej, Pierwsze, Pierwszych, Plemienia, Podejście, Podkolorowań, Pokoleń, Polowania, Powieść, Powód, Poznanie, Późniejsze, Pozwalające, Przebiegłego, Przeciw, Przedstawiane, Przegranej, Przekłamań, Przestrzeni, Przypisy, Rolę, Rzeczywistości, Santee, Stara, Swój, Syn, Szczepu, Szklarskich, Sławie, Tehawanka, Tehawanki, Tematu, Tematyce, Tematyczną, Tomach, Tomy, Treść, Trylogia, Trzydziestych, Tu, Wahpekute, Walka, Walki, Ważną, Węża, Wiedzę, Wieku, Wiernym, Wierzeń, Wierzenia, Wojownika, Wyjaśnić, Wypieranie, Wzbogacona, Xix, Zastosował, Zawiera, Zbliżonej, Zbrojne, Zgłębić, Zmienia, Znajdują, Żółty, Zwyczajów, Złoto, Złoto Gór Czarnych
Siódme wtajemniczenie – powieść dla młodzieży Edmunda Niziurskiego, wydana w 1969 roku. Początkowo nosiła tytuł “Twierdza Persil”. Obecnie lektura pierwszej klasy gimnazjum. Uważana jest czasem za najwybitniejsze dzieło w twórczości Niziurskiego, ma charakter powieści inicjacyjnej, która mówi o wyrastaniu ze świata chłopięcych przygód i wchodzeniu w realia dorosłości. Nieco oniryczna powieść ma budowę szkatułkową, z każdą odsłoną zmienia punkt widzenia bohatera. Ma też cechy realizmu magicznego.
Akcja rozgrywa się w fikcyjnym górnośląskim miasteczku górniczym Gnypowice Wielkie. Bohater, nowy uczeń klasy 6B Gustaw Cykorz, musi zdecydować, do której z dwóch dominujących, zwalczających się wzajemnie szkolnych grup: Matusów czy Blokerów, ma dołączyć.
Cykorz jest rodowitym Ślązakiem, ale nie pochodzi z Gnypowic. Jego ojciec, inżynier, podróżuje służbowo po całej Polsce i w związku z tym Gustaw często zmienia szkoły, zmuszony na nowo zaklimatyzować się w każdym miejscu. Szkoła w Gnypowicach jest dla niego szczególnie trudna, ze względu na ciężki charakter większości nauczycieli z “Kowbojką” na czele, oraz ze względu na istnienie dwóch odwiecznie zwalczających się gangów – Matusów (rodowici Ślązacy) i Blokerów (przybysze z innych regionów kraju). Cykorz ostatecznie postanawia dołączyć do Matusów i przechodzi kolejne wtajemniczenia, poznając tajne hasła, kwatery i plany na przyszłość. Odwiecznym marzeniem Matusów jest “Wielki Wander” czyli wyprawa po “Wielkich Jeziorach” (nie jest do końca jasne, czy chodzi o Pojezierze Mazurskie czy o Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie). Sam Gustaw miewa też sny o tematyce kosmicznej, w trakcie których odbywa loty pod komendą Komandora. Podobne sny ma miejscowy alkoholik, Inocynt. W końcu Gustaw, po przejściu serii pięciu wtajemniczeń, zostaje wysłany na wyprawę przeciw Blokerom z zadaniem zdobycia “Twierdzy Persil”. W trakcie wyprawy i w samej “Twierdzy” przeżywa dziwne zdarzenia – dowiaduje się, że istnieje także szóste, a w końcu i siódme wtajemniczenie, które stawiają całą działalność Matusów i Blokerów w zupełnie innym świetle.
Powieść interesująco oddaje klimat Górnego Śląska, w sposób zbliżony do realizmu magicznego: marzenia i sny przenoszą się z pokolenia na pokolenie. Podobnie jak inne dzieła Niziurskiego, w zabawny, bezpretensjonalny sposób Siódme wtajemniczenie pokazuje szkołę oczami ucznia, postrzegającego ją jako miejsce opresyjne. W porównaniu z innymi powieściami Niziurskiego ma najbardziej złożoną konstrukcję – szkatułkowa budowa, z licznymi subnarracjami (w tym sny bohatera).
Tagi: Akcja, Alkoholik, Bezpretensjonalny, Blokerom, Blokerów, Bohater, Bohatera, Budowa, Budowę, Całą, Całej, Cechy, Charakter, Chodzi, Chłopięcych, Ciężki, Cykorz, Czasem, Czele, Często, Czyli, Dominujących, Dorosłości, Dowiaduje, Dołączyć, Dwóch, Działalność, Dzieła, Dzieło, Dziwne, Edmunda, Fikcyjnym, Gangów, Gimnazjum, Gnypowic, Gnypowicach, Gnypowice, Górnego, Górniczym, Górnośląskim, Grup, Gustaw, Hasła, Inicjacyjnej, Inne, Innych, Innym, Innymi, Inocynt, Interesująco, Inżynier, Istnieje, Istnienie, Ją, Jako, Jasne, Jeziora, Jeziorach, Każda, Każdym, Klasy, Klimat, Kolejne, Komandora, Komendą, Końca, Końcu, Konstrukcję, Kosmicznej, Kowbojką, Kraju, Którą, Które, Których, Kwatery, Lekturą, Licznymi, Loty, Magicznego, Marzenia, Marzeniem, Matusów, Mazurskie, Miasteczku, Miejsce, Miejscowy, Miejscu, Miewa, Mówi, Musi, Młodzieży, Najbardziej, Najwybitniejsze, Nauczycieli, Nieco, Niego, Niziurskiego, Nosiła, Nowo, Nowy, Obecnie, Oczami, Odbywa, Oddaje, Odsłoną, Odwiecznie, Odwiecznym, Ojciec, Oniryczna, Opresyjne, Ostatecznie, Persil, Pięciu, Pierwszej, Plany, Pochodzi, Początkowo, Podobne, Podobnie, Podróżuje, Pojezierze, Pokazuje, Pokolenia, Pokolenie, Polsce, Porównaniu, Postanawia, Postrzegającego, Powieść, Powieści, Powieściami, Poznając, Północnoamerykańskie, Przechodzi, Przeciw, Przejściu, Przenoszą, Przeżywa, Przybysze, Przygód, Przyszłość, Punkt, Realia, Realizmu, Regionów, Rodowici, Rodowitym, Roku, Rozgrywa, Sam, Samej, Serii, Siódme, Siódme wtajemniczenie, Śląska, Ślązacy, Ślązakiem, Sny, Sposób, Stawiają, Subnarracjami, Świata, Świetle, Szczególnie, Szkatułkowa, Szkole, Szkolnych, Szkoła, Szkoły, Szóste, Służbowo, Tajne, Także, Tematyce, Też, Trakcie, Trudna, Twierdza, Twierdzy, Twórczości, Tytuł, Uczeń, Ucznia, Uważana, Wander, Wchodzeniu, Widzenia, Większości, Wielki, Wielkich, Wielkie, Wtajemniczeń, Wtajemniczenia, Wtajemniczenie, Wydana, Wyprawa, Wyprawę, Wyprawy, Wyrastaniu, Wysłany, Wzajemnie, Względu, Zabawny, Zadaniem, Zaklimatyzować, Zbliżony, Zdarzenia, Zdecydować, Zdobycia, Zmienia, Zmuszony, Zostaje, Zupełnie, Zwalczających, Związku, Złożoną
Kolor magii (The Colour of Magic) to humorystyczna powieść fantasy Terry Pratchetta, wydana w 1983 roku w tak zwanym świecie, a w Polsce ukazała się po raz pierwszy zaledwie 11 lat później, w 1994 r. Jest to pierwsza część długiego cyklu Świat Dysku, zaliczana do podcyklu o przygodach Rincewinda.
Tytuł książki pochodzi od ósmego koloru tęczy – oktaryny, koloru magii i wyobraźni. Kolor ten może występować tylko w świecie tak przesyconym magią jak Świat Dysku. Towarzyszy on większości zaklęć. Widzą go magowie (dzięki małym ośmiokątom na siatkówce) oraz koty. Książka opowiada o niezbyt zdolnym, ale posiadającym genialny instynkt przetrwania magu Rincewindzie. Na swoje nieszczęście zostaje przewodnikiem pierwszego turysty na dysku: bajecznie bogatego, beztroskiego Dwukwiata (Twoflower).
Dzięki ich przygodom poznajemy obyczaje, kulturę i geografię świata Dysku i jego największego miasta Ankh-Morpork (miasto posiadające milion mieszkańców, jednak pozbawione kanalizacji) leżącego nad Ankh – jedyną na dysku rzeką, której wodę można kroić nożem. Niebagatelną rolę w książce odegra Bagaż (The Luggage) i pojawi się Lord Vetinari – patrycjusz Ankh-Morpork, jednak jeszcze w postaci bardzo surowej, autor później zdecydowanie zmienił ten charakter – i dobrze, bo daje o niebo więcej możliwości.
Tagi: Ankh-Morpork, Autor, Bagaż, Bajka, Bogactwo, Charakter, Cykl, Część, Dwukwiat, Fantasy, Geografia, Humor, Instynkt, Kanalizacja, Kolor, Kolor magii, Kot, Kultura, Mag, Magia, Miasto, Mieszkaniec, Milion, Możliwość, Niebo, Nieszczęście, Nóż, Obyczaj, Oktaryna, Osiem, Ośmiokąt, Polska, Postać, Powieść, Pratchett, Przewodnik, Przygoda, Rincewind, Rzeka, Siatkówka, Surowy, Świat, Świat Dysku, Tęcza, The Colour of Magic, The Luggage, Turysta, Twoflower, Tytuł, Woda, Wyobraźnia, Zaklęcie
O właśnie, to jest to… W poprzednim wpisie, Cykl o Śmierci, pisałem, że zdradzę, który cykl uważam za najlepszy. Otóż jest to właśnie Cykl o Straży Miejskiej. Może dlatego, że zazwyczaj lubię kryminały.
Zazwyczaj wydarzenia z cyklu dzieją się w mieście (w końcu straż miejska a nie gminna) Ankh-Morpork (jest to też najczęściej w cyklu opisywane miasto). Głównym wątkiem cyklu jest oczywiście policja i, co bardzo ciekawe, kryminalistyka. Oczywiście różne części poruszają też tematy specyficzne dla siebie, ale to są takie ogólne, które znajdują się w każdym tomie (no, kryminalistyka dojrzewa trochę później). Do tego świetne są opisy polityki rządzącej… może nie światem, ale tak lokalnie…
Głównymi postaciami Cykl o Straży Miejskiej są, co chyba jest jasne, sami strażnicy. Ci najważniejsi to – sir Samuel Vimes (kapitan, później komendant Straży, diuk Ankh), Marchewa Żelaznywładson (krasnolud – przez adopcję, wzrost około dwóch metrów, ufność i patrzenie na wprost – to jego dewiza, ale idzie w parzez ogromną charyzmą, więc mu nie przeszkadza – najprawdopodobniej prawowity potomek rodu królewskiego Ankh-Morporok), Delfina Angua von Überwald (wilkołak, dziewczyna Marchewy), Frederick Fred Colon (wieczny sierżant, choć bywał degradowany wielokrotnie a zdarzało mu się też pełnić obowiązki kapitana – najdłuższy stażem strażnik, co naprawdę nie oznacza najlepszego), Cecil W. St J. Nobby Nobbs (w odróżnieniu od poprzedniego wieczny kapral, potrzebował dokumentu oficjalnie potwierdzającego jego człowieczeństwo), Detrytus (pierwszy troll w straży, doczekał się stopnia sierżanta i hełmu schładzającego – dzięki czemu jest mądrzejszy, albowiem krzem lepiej pracuje na zimno), Cudo Tyłeczek (Cheri, pierwszy krasnolud, który przyznał publicznie że jest kobietą i to manifestował – jednocześnie alchemiczka a co za tym idzie – pierwszy technik kryminalistyki).
Rzecz jasna to nie zamyka listy funkcjonariuszy Straży Miejskiej, ani nawet nie zasługuje na nazwę listy okrojonej. Ot, taki wstęp. Cykl o Straży Miejskiej – to książki, które musisz przeczytać.
Tagi: Adopcja, Alchemik, Angua, Ankh-Morpork, Charakter, Charyzma, Chłód, Cudo Tyłeczek, Cykl, Czytanie, Czytelnik, Człowieczeństwo, Człowiek, Degradacja, Delfina, Detrytus, Dewiza, Diuk, Dokument, Dziewczyna, Fred Colon, Funkcjonariusz, Hełm, Kapitan, Kapral, Kobieta, Komendant, Krasnolud, Król, Kryminalistyka, Kryminał, Krzem, Książka, Lista, Mądrość, Manifestacja, Marchewa, Metr, Miasto, Nobby Nobbs, Obowiązek, Policja, Polityk, Postać, Potomek, Przeszkoda, Ród, Samuel Vimes, Sierżant, Śmierć, Specyfika, Staż, Straż Miejska, Strażnik, Technika, Temat, Tom, Troll, Überwald, Ufność, Wątek, Wilkołak, Wpis, Wstęp, Wydarzenie, Wzrost, Zdradza
Świat Dysku to bardzo długi cykl, bardzo dobrego autora. Terry Pratchett to prawie ikona powieści fantasy i science fiction – i choć zazwyczaj mówienie o autorze per ikona źle wróży i recenzji i autorowi – tym razem ciężko tego uniknąć.
Akcja powieści (w liczbie mnogiej) toczy się na wyimaginowanym dysku – magicznym świecie, który spoczywa na grzbiecie czterech słoni (ogólnie było ich pięć, ale piąty wyrżnął w sam dysk – historia spowita mgiełką tajemnicy) a słonie stoją na grzbiecie ogromnego żółwia – A’Tuina, który spokojnie płynie sobie poprzez wszechświat. A propos – słonie też mają swoje imiona – Berila, Tubul, Wielki T’Phon i Jerakeen.
Niektóre książki tworzą osobne cykle, które, cały czas dziejąc się w świecie dysku, łączą główni bohaterowie. Oczywiście owi bohaterowie występują i w innych częściach – ale są już poboczni. Można wyróżnić kilka takich cykli (omówię je w dalszych wpisach): cykl o Rincewindzie, Śmierci, Straży Miejskiej, Moist von Lipwigu, Czarownicach z Lancre i o Tiffany Obolałej (w pierwszym tłumaczeniu – Akwili Dokuczliwej). Autorem większości tłumaczeń (i to naprawdę dobrych) jest Piotr Cholewa.
W całym cyklu Świat Dysku można znaleźć książki nie pasujące do głównych podcykli, że tak je nazwę, ale nic nie tracą z charakteru samego świata. Pratchett w swoich książkach zaczął od prostej parodii literatury fantasy a zakończył na doskonałych parodiach i odniesieniach do kultury masowej, religii i innych wydarzeń / zjawisk, które są ważne lub masowe w naszej kulturze.
Szczerze polecam cały cykl, nie tylko z powodów wymienionych wyżej – przede wszystkim te książki tryskają humorem. Dosyć specyficznym, przyznaję, ale… Naprawdę jest z czego się pośmiać. I nie są to żarty typu “Dupa! Ha, ha, jakie śmieszne!”. Choć i takie są parodiowane…
Tagi: A'Tuin, Akwila Dokuczliwa, Autor, Berila, Biblioteka, Bohater, Charakter, Cholewa, Cykl, Czarownice z Lancre, Czytelnik, Dupa, Dysk, Fabuła, Fantasy, Historia, Humor, Ikona, Jerakeen, Książka, Kultura, Literatura, Masa, Moist von Lipwig, Odniesienie, Opis, Parodia, Powieść, Pratchett, Rincewind, Science fiction, Śmiech, Śmierć, Specyfika, Straż Miejska, Świat, Świat Dysku, Słoń, Tajemnica, Tiffany Obolała, Tubul, Tłumacz, Wielki T'Phon, Wróżba, Wydarzenie, Zjawisko, Żółw
