Wpisy oznaczone ‘Chcą’
Sobowtór profesora Rawy
Autor wpisu: lukasz, kategoria Literatura, Opis, Szklarski dnia 16 Październik 2009
Sobowtór profesora Rawy – powieść napisana przez polskiego autora Alfreda Szklarskiego w 1963 roku.
Akcja książki dzieje się w PRL-u. Znany wynalazca, wyjeżdża z kraju pozostawiając w domu tylko syna Andrzeja wraz z robotem, który przypomina wynalazcę. Wtedy pojawiają się złodzieje, którzy korzystając z nieobecności profesora chcą wykraść plany z jego laboratorium.
Tagi: Akcja, Alfreda, Andrzeja, Autora, Chcą, Domu, Dzieje, Korzystając, Kraju, Książki, Laboratorium, Napisana, Nieobecności, Plany, Pojawiają, Polskiego, Powieść, Pozostawiając, PRL, Profesora, Przypomina, Rawy, Robotem, Roku, Sobowtór, Sobowtór profesora Rawy, Syna, Szklarskiego, Tylko, Wyjeżdża, Wykraść, Wynalazca, Wynalazcę, Znany, Złodzieje
Olewnik, śmierć za 300 tyś.
Autor wpisu: lukasz, kategoria Dokument, Literatura, Opis, Recenzja dnia 18 Wrzesień 2009
Recenzja książki: Olewnik, śmierć za 300 tyś., Sylwestra Latkowskiego i Piotra Pytlakowskiego.
Książka porusza temat będący niejako na fali medialnej, dlatego ciężko się do niej przełamać. Telewizja i inne media przyzwyczaiły nas do łzawych scen, do prostego rozróżnienia kto jest katem, kto ofiarą i kto komu pomagał. Długo nie mogłem zebrać się, aby książkę przeczytać, w końcu to jednak nastąpiło. Dodatkowo mierził mnie fakt, iż samo porwanie oraz fakt złapania porywaczy i wskazanie miejsca ukrycia zwłok specjalnych emocji nie wzbudzało. W mediach, rzecz jasna. Nagle, gdy ojciec porwanego poszedł na krucjatę, interesują się wszyscy.
A wszyscy zazwyczaj interesują się czymś, czym interesować się nie warto.
W tym wypadku jest inaczej. Książka nie usiłuje prześcigać się w domysłach z innymi mediami, nie usiłuje tworzyć klimatu sensacji. Jest napisana w sposób stonowany, rzeczowy, co niewątpliwie było trudne, biorąc pod uwagę poruszaną materię.
Autorzy skupili się raczej na gromadzeniu rzetelnej wiedzy, zawarte wypowiedzi konfrontowali z posiadanymi dokumentami i oto rysuje się nam obraz tak ciekawy, jak straszny.
Krzysztof Olewnik, syn płockiego przedsiębiorcy Włodzimierza Olewnika, został porwany w październiku 2001 roku, a w 5 września 2003, pomimo przekazania okupu, został w bestialski sposób zamordowany. Bezpośrednimi sprawcami zabójstwa okazali się Robert Pazik i Sławomir Kościuk – obaj popełnili dyskusyjne samobójstwa w celach więziennych. Szef grupy porywaczy, Wojciech Franiewski, również zmarł w wyniku samobójstwa…
Książka usiłuje odtworzyć wydarzenia – zarówno te, kiedy dokonywano porwania, jak i dni, miesiące po zdarzeniu, kiedy ważyły się losy porwanego, kiedy policja i prokuratura usiłowały prowadzić śledztwo. To jednak nie tylko suche fakty, to również wyważone opinie i spostrzeżenia.
Książka nie idzie z nurtem. Piszący raczej wybielają opluwanych przez media – np. Grzegorza Korytowskiego, działacza SLD z Płocka, czy też byłego policjanta, Wojciecha Kęsickiego. Przytaczają wypowiedzi tych ludzi, konfrontując je z nagraniami przeprowadzanymi przez samego Olewnika – i na tej podstawie jasnym wydaje się być wniosek iż ci nie kłamią. Nie kłamie np. Korytowski, gdy twierdzi, że nie chciał i nie brał pieniędzy od Olewnika i że odradzał mu przekazywanie ich różnej maści bandytom, którzy rzekomo mają wskazać miejsce pobytu syna.
Książka, poza zapisem wydarzeń jest też wstrząsającym dokumentem, pokazującym jak bardzo zmienia się ludzka psychika pod wpływem gwałtownych i brutalnych zdarzeń. Widzimy zrozpaczonego ojca, który po kolei traci zaufanie do przyjaciół, który najpierw nie wierzy policji (śledztwo prowadził były detektyw Rutkowski, nie zrobił wiele ponad wzięcie gaży i to dużej), potem wierzy a wreszcie wszędzie węszy spiski. Widzimy też nieudolność wspomnianej policji, która nie potrafiła wyjść z zaklętego kręgu wersji o samo uprowadzeniu.
Czytając książkę, zaczynamy rewidować swoje poglądy – to ogromny sukces autorów. W książce nie mamy jasno nakreślonych białych i czarnych charakterów. Ba, czasami te role są wręcz odwrotne w stosunku do tego, co możemy zobaczyć w rozhisteryzowanych programach telewizyjnych.
Pozycja jest niewątpliwie godna polecenia jak najszerszemu gronu czytelników, którzy nie chcą żuć papki przygotowanej przez żądne sensacji media.
Tagi: Autorów, Autorzy, Bandytom, Bardzo, Będący, Bestialski, Bezpośrednimi, Białych, Biorąc, Brał, Brutalnych, Byłego, Było, Były, Celach, Charakterów, Chcą, Chciał, Ciekawy, Ciężko, Czarnych, Czasami, Czymś, Czytając, Czytelników, Detektyw, Dlatego, Dni, Dodatkowo, Dokonywano, Dokumentami, Dokumentem, Domysłach, Dużej, Dyskusyjne, Działacza, Długo, Emocji, Fakt, Fakty, Fali, Franiewski, Gaży, Godna, Gromadzeniu, Gronu, Grupy, Grzegorza, Gwałtownych, Idzie, Inaczej, Inne, Innymi, Interesować, Interesują, Jasna, Jasno, Jasnym, Jednak, Katem, Kęsickiego, Kiedy, Klimatu, Kolei, Komu, Końcu, Konfrontowali, Konfrontując, Korytowski, Korytowskiego, Kościuk, Kręgu, Krucjatę, Krzysztof, Książce, Książka, Książkę, Kłamią, Kłamie, Losy, Ludzi, Ludzka, Mają, Mamy, Maści, Materię, Media, Mediach, Medialnej, Mediami, Miejsca, Miejsce, Mierził, Miesiące, Mnie, Mogłem, Możemy, Nagle, Nagraniami, Najpierw, Najszerszemu, Nakreślonych, Napisana, Nastąpiło, Niejako, Nieudolność, Niewątpliwie, Nurtem, Obaj, Obraz, Odradzał, Odtworzyć, Odwrotne, Ofiarą, Ogromny, Ojca, Ojciec, Okazali, Okupu, Olewnik, Olewnika, Opinie, Opluwanych, Papki, Październiku, Pazik, Pieniędzy, Piszący, Pobytu, Podstawie, Poglądy, Pokazującym, Polecenia, Policja, Policjanta, Policji, Pomagał, Pomimo, Ponad, Popełnili, Porusza, Poruszaną, Porwanego, Porwania, Porwanie, Porwany, Porywaczy, Posiadanymi, Poszedł, Potem, Potrafiła, Poza, Pozycja, Programach, Prokuratura, Prostego, Prowadzić, Prowadził, Przeczytać, Przedsiębiorcy, Przekazania, Przekazywanie, Przeprowadzanymi, Prześcigać, Przełamać, Przygotowanej, Przyjaciół, Przytaczają, Przyzwyczaiły, Psychika, Płocka, Płockiego, Raczej, Rewidować, Robert, Roku, Rolę, Również, Rozhisteryzowanych, Różnej, Rozróżnienia, Rutkowski, Rysuje, Rzecz, Rzeczowy, Rzekomo, Rzetelnej, Samego, Samo, Samobójstwa, Scen, Sensacji, Skupili, Sld, Śledztwo, Specjalnych, Spiski, Sposób, Spostrzeżenia, Sprawcami, Stonowany, Stosunku, Straszny, Suche, Sukces, Swoje, Syn, Syna, Szef, Sławomir, Telewizja, Telewizyjnych, Temat, Traci, Trudne, Twierdzi, Tworzyć, Tych, Tylko, Ukrycia, Uprowadzeniu, Usiłowały, Usiłuje, Uwagę, Warto, Ważyły, Wersji, Węszy, Widzimy, Wiedzy, Wiele, Wierzy, Więziennych, Wniosek, Wojciech, Wojciecha, Wpływem, Wręcz, Wreszcie, Września, Wskazać, Wskazanie, Wspomnianej, Wstrząsającym, Wszędzie, Wszyscy, Wybielają, Wydaje, Wydarzeń, Wydarzenia, Wyjść, Wyniku, Wypadku, Wypowiedzi, Wyważone, Wzbudzało, Wzięcie, Włodzimierza, Zabójstwa, Zaczynamy, Żądne, Zaklętego, Zamordowany, Zapisem, Zarówno, Zaufanie, Zawarte, Zazwyczaj, Zdarzeń, Zdarzeniu, Zebrać, Zmarł, Zmienia, Zobaczyć, Został, Zrobił, Zrozpaczonego, Żuć, Zwłok, Złapania, Łzawych
Awantura w Niekłaju
Autor wpisu: lukasz, kategoria Literatura, Niziurski, Opis dnia 20 Sierpień 2009
Awantura w Niekłaju – powieść przygodowa dla młodzieży autorstwa Edmunda Niziurskiego, wydana w 1962. Akcja rozgrywa się około 1960 w fikcyjnym miasteczku Niekłaj. Jego lokalizacja nie jest bliżej określona, ale z luźnych aluzji w tekście można się domyślić, że znajduje się ono na Kielecczyźnie. Bohaterami są uczniowie szkoły podstawowej, którzy podzieleni na kilka band, rywalizują o kontrolę nad “Starym Ogrodem”, w rzeczywistości zapuszczonym parkiem przy fabryce.
Akcja rozgrywa się latem, w lipcu, w przededniu Święta 22 lipca, podczas którego ma być wystawiona inscenizacja bitwy pod Grunwaldem. Bohaterowie, uczniowie szkoły podstawowej, przedpołudniami w ramach półkolonii biorą udział w próbach inscenizacji, a w wolnym czasie penetrują Stary Ogród, walcząc między sobą o kontrolę nad nim. “Piratów” szczególnie motywuje plotka, jakoby na terenie Ogrodu ukryty był “skarb Szwajsa” – skrzynie ze złotem zakopane pod koniec wojny przez niemieckiego właściciela fabryki. Jednocześnie wiceadmirał (zastępca wodza) “Piratów” Michał, przywódca “Kolonistów” Andrzej Kszyk i przywódczyni “Zielonych Jaszczurek” Anka Ankwicz dochodzą do wniosku, że wokół fabryki dzieją się niepokojące rzeczy – jakaś banda usiłuje wykraść pilnie strzeżony wynalazek “silnik beztłokowy”. Ponieważ dorośli nie wierzą w ich ostrzeżenia, postanawiają działać na własną rękę i ponad “podziałami plemiennymi” i zdemaskować szajkę.
Powieść jest dość reprezentatywna dla wczesnego okresu twórczości Niziurskiego. Narracja jest w dużym stopniu prowadzona oczami chłopców i oddaje ich wyobrażenia i wiedzę o świecie. Powieść przedstawia klimat małego miasteczka środkowej Polski w epoce gomułkowskiej, które zostaje wciągnięte w rytm powolnych, ale nieubłaganych przemian. Niziurski w znacznym stopniu sympatyzuje z odchodzącym światem drobnomieszczaństwa, tradycji rzemieślniczych, lokalnych legend np. związanych z “Bosmanem” Reją, miejscową barwną postacią marynarza, który za młodu pływał na statkach z Gdyni i przeżył niebezpieczne przygody na Karaibach. Reprezentujący miejscową, zakorzenioną społeczność “Piraci” są odmalowani z dużą dozą sympatii, a rzeczywistość jest przedstawiana ich oczami, mimo że ich działania są “obiektywnie reakcyjne”, a motywy działań często niskie (chciwość). Natomiast wódz “Kolonistów” Andrzej Kszyk, syn komunistycznego działacza, jest postacią lekko karykaturalną.
W Awanturze w Niekłaju można tez dopatrzyć się zakamuflowanych aluzji politycznych. W epizodzie rozgrywającym się na zamieszkanej przez emerytów ulicy Zapłotkowej, Zenon (nota bene postać o przewadze cech negatywnych) mówi z zadumą o biednych emerytach z tej uliczki, że “nie ma już tego kraju, gdzie chcieliby wyjechać” – najprawdopodobniej ma na myśli Polskę międzywojenną.
Powieść opiera się na podobnym schemacie fabularnym, co Chłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára. Dwie chłopięce bandy walczą o kontrolę nad terytorium. Nazwy band są inspirowane współczesną kulturą masową i polityką, chłopcy chcą naśladować bohaterów walczących w słusznej sprawie. U Molnára inspiracją była Wiosna Ludów i włoskie Risorgimento, u Niziurskiego jest to dekolonizacja Afryki i kosmonautyka. Podobnie jak “Plac Broni”, tak samo “Stary Ogród” w zakończeniu powieści przestaje istnieć – ma zostać zagospodarowany i straci romantykę. Zakończenie Awantury jest jednak o wiele bardziej pogodne.
W Awanturze pojawiają się też elementy powtarzane w późniejszej twórczości Niziurskiego – np. postać Światka Dauera, który wędruje po Polsce z ojcem w ślad za “wielkimi budowami socjalizmu”, znajdzie później rozwinięcie w głównym bohaterze powieści Siódme wtajemniczenie.
W Awanturze w Niekłaju jest stosunkowo mało humoru słownego charakterystycznego dla Niziurskiego, niewiele jest np. groteskowo brzmiących nazwisk. Nazwisko Anki Ankwicz jest jednak nazwiskiem historycznym, prawdopodobnie zapożyczonym od jednego z przywódców Targowicy, Józefa Ankwicza, powieszonego podczas insurekcji kościuszkowskiej. Do Awantury w Niekłaju nawiązuje kilka opowiadań Niziurskiego, zamieszczonych w zbiorach Trzynasty występek oraz Jutro klasówka. Akcja ich rozgrywa się w tym samym miasteczku, choć jak wynika z fabuły, około roku później. Bohaterami są częściowo te same postacie.
Tagi: Afryki, Akcja, Aluzji, Andrzej, Anka, Anki, Ankwicz, Ankwicza, Autorstwa, Awantura, Awantura w Niekłaju, Awantury, Awanturze, Band, Bandą, Bandy, Bardziej, Barwna, Bene, Beztłokowy, Biednych, Biorą, Bitwy, Bliżej, Bohaterami, Bohaterów, Bohaterowie, Bohaterze, Bosmanem, Broni, Brzmiących, Budowami, Była, Cech, Charakterystycznego, Chcą, Chcieliby, Chciwość, Choć, Chłopców, Chłopcy, Chłopięce, Czasie, Częściowo, Często, Dauera, Dekolonizacja, Dochodzą, Domyślić, Dopatrzyć, Dorośli, Dość, Dozą, Drobnomieszczaństwa, Dużą, Dużym, Dwie, Działać, Działacza, Działań, Działania, Dzieją, Edmunda, Elementy, Emerytach, Emerytów, Epizodzie, Epoce, Fabryce, Fabryki, Fabularnym, Fabuły, Ferenca, Fikcyjnym, Gdyni, Gomułkowskiej, Groteskowo, Grunwaldem, Głównym, Historycznym, Humoru, Inscenizacja, Inscenizacji, Inspiracja, Inspirowane, Insurekcji, Istnieć, Jakaś, Jakoby, Jaszczurek, Jednak, Jednego, Jednocześnie, Józefa, Jutro, Karaibach, Karykaturalną, Kielecczyźnie, Kilka, Klasówka, Klimat, Kolonistów, Komunistycznego, Koniec, Kontrolę, Kościuszkowskiej, Kosmonautyka, Kraju, Kszyk, Które, Którego, Kultura, Latem, Legend, Lekko, Lipca, Lipcu, Lokalizacja, Lokalnych, Ludów, Luźnych, Marynarza, Masową, Małego, Mało, Miasteczka, Miasteczku, Michał, Między, Międzywojenną, Miejscową, Mimo, Motywuje, Motywy, Mówi, Można, Myśli, Młodu, Młodzieży, Najprawdopodobniej, Narracja, Naśladować, Natomiast, Nawiązuje, Nazwisk, Nazwiskiem, Nazwisko, Nazwy, Negatywnych, Niebezpieczne, Niekłaj, Niekłaju, Niemieckiego, Niepokojące, Nieubłaganych, Niewiele, Nim, Niskie, Niziurski, Niziurskiego, Nota, Np, Obiektywnie, Oczami, Odchodzącym, Oddaje, Odmalowani, Ogród, Ogrodem, Ogrodu, Ojcem, Określona, Okresu, Opiera, Opowiadań, Ostrzeżenia, Parkiem, Penetrują, Pilnie, Piraci, Piratów, Plac, Placu, Plemiennymi, Plotka, Podobnie, Podobnym, Podstawowej, Podziałami, Podzieleni, Pogodne, Pojawiają, Politycznych, Polityką, Polsce, Polskę, Polski, Ponad, Ponieważ, Postać, Postacią, Postacie, Postanawiają, Powieść, Powieści, Powieszonego, Powolnych, Powtarzane, Później, Późniejszej, Półkolonii, Prawdopodobnie, Próbach, Prowadzona, Przededniu, Przedpołudniami, Przedstawia, Przedstawiana, Przemian, Przestaje, Przewadze, Przeżył, Przygodowa, Przygody, Przywódca, Przywódców, Przywódczyni, Pływał, Ramach, Reakcyjne, Reją, Rękę, Reprezentatywna, Reprezentujący, Risorgimento, Roku, Romantykę, Rozgrywa, Rozgrywającym, Rozwinięcie, Rytm, Rywalizują, Rzeczy, Rzeczywistość, Rzeczywistości, Rzemieślniczych, Same, Samo, Samym, Schemacie, Silnik, Siódme, Skarb, Skrzynie, Ślad, Sobą, Socjalizmu, Społeczność, Sprawie, Środkowej, Stary, Starym, Statkach, Stopniu, Stosunkowo, Straci, Strzeżony, Światem, Światka, Świecie, Święta, Sympatii, Sympatyzuje, Syn, Szajkę, Szczególnie, Szkoły, Szwajsa, Słownego, Słusznej, Targowicy, Te, Tekście, Terenie, Terytorium, Też, Tradycji, Trzynasty, Twórczości, Uczniowie, Udział, Ukryty, Ulicy, Uliczki, Usiłuje, Walczą, Walcząc, Walczących, Wciągnięte, Wczesnego, Wędruje, Wiceadmirał, Wiedzę, Wiele, Wielkimi, Wierzą, Wiosna, Wniosku, Wódz, Wodza, Wojny, Wokół, Wolnym, Współczesną, Wtajemniczenie, Wydana, Wyjechać, Wykraść, Wynalazek, Wynika, Wyobrażenia, Wystawiona, Występek, Właściciela, Własną, Włoskie, Zaduma, Zagospodarowany, Zakamuflowanych, Zakończenie, Zakończeniu, Zakopane, Zakorzenioną, Zamieszczonych, Zamieszkanej, Zapożyczonym, Zapuszczonym, Zapłotkowej, Zastępca, Zbiorach, Zdemaskować, Zenon, Zielonych, Znacznym, Znajduje, Znajdzie, Zostać, Zostaje, Związanych, Złotem
