Tomek w Gran Chaco to ósmy tom z cyklu książek Alfreda Szklarskiego o przygodach Tomka Wilmowskiego i jego przyjaciół, po raz pierwszy wydany w 1987 roku, a później kilkukrotnie wznawiany.
Wydarzenia tu opisywane stanowią ciąg dalszy przygód zawartych w tomie Tomek u źródeł Amazonki.
Więzieni przez Indian Jan Smuga i kapitan Nowicki planują ucieczkę z miasta Inków. Jednakże Nowicki, ratując z opresji dziecko i żonę miejscowego szamana Onariego, zostaje raniony przez pumę. Onari, który był wcześniej nieufnie nastawiony do “przybyszów”, leczy kapitana. Wdzięczna żona szamana, Agua, doradza bohaterom jak najszybszą ucieczkę, opowiadając o rebelii, planowanej przez plemię wolnych Kampów. Wskazuje im także miejsce ukrycia broni, bez której nie dadzą sobie rady. Następnego dnia, korzystając z burzy, Nowicki razem ze Smugą uciekają z wioski Indian. Nad rzeką znajdują łódź, którą dalej podróżują. W czasie ucieczki omal nie natrafiają na Kampów, którzy właśnie rozpoczęli powstanie. Pierwszym aktem przemocy jest wymordowanie wioski osadników. Czekając w ukryciu, aż Indianie odpłyną, mężczyźni znajdują Pabla – chłopca, który przeżył rzeź dzięki temu, że wyszedł na polowanie. Zabierają ze sobą chłopca, który okazuje się wiernym towarzyszem. Później trafiają do opuszczonej wioski, gdzie spotykają handlarza Antonia. Za złoto ze starego skarbca Inków, które dał im Onari, kupują broń i jedzenie, a przede wszystkim kupują za nie wolność dwustu niewolnikom.
W tym czasie Tomek z żoną, kuzynem Zbyszkiem i jego przyjaciółką Nataszą czekają w Limie na ojca Tomka. Wilmowski przyjeżdża z Wilsonem, wspólnikiem Kompanii “Nixon-Rio Putumayo” i przyjacielem Smugi. Dołącza do nich też Wu Meng – Chińczyk, znajomy Zbyszka Karskiego. W ciągu pięciu dni grupa wyrusza na ratunek Smudze i Nowickiemu. W La Paz natrafiają na rewolucję, która wstrzymuje ich wyprawę. Na szczęście Wilmowski daje łapówkę ważnemu generałowi, który zgadza się na doczepienie wagonu Wilmowskich do pociągu wojskowego. Rewolucja powoduje, że ekspedycja musi znacznie zbaczać z planowanej trasy. Po drodze napotykają uciekinierkę z wioski ograbionej przez okrutnych Payagua. Tomek wraz z Wilsonem, Haboku i paroma Indianami Cubeo ruszają na odsiecz i pomagają tubylcom pozbyć się intruzów. Wdzięczni Indianie zapraszają całą wyprawę do swej wioski na ucztę. Po kilkudniowym odpoczynku Wilmowscy ruszają w dalszą drogę. Niestety, okazuje się, że statek, którym mieli podróżować, dawno odpłynął, a następny będzie dopiero za kilka tygodni. W porcie stoi jednak parowiec z uszkodzonym kotłem. Szczęśliwie, Wu-Meng okazuje się “złotą rączką” i naprawia kocioł. Po wielu dniach podróży, w pewnym porcie podróżnicy zostają zatrzymani przez dobrze uzbrojonych Indian, którzy są podwładnymi panującego tu “Generała”. Generałem niespodziewanie okazuje się być kapitan Nowicki, z którym jest także Smuga. Odnalezieni przyjaciele wyjaśniają przybyszom, że to oni rozniecili rewolucję, a Indianie Nowickiego mianowali swoim generałem.
Tagi: Agua, Aktem, Alfreda, Amazonki, Antonia, Aż, Będzie, Bohaterom, Broń, Broni, Burzy, Całą, Chaco, Chińczyk, Chłopca, Ciąg, Ciągu, Cubeo, Cyklu, Czasie, Czekają, Czekając, Dadzą, Daje, Dalej, Dalszą, Dalszy, Dawno, Dał, Dni, Dnia, Dniach, Dobrze, Doczepienie, Dopiero, Doradza, Dołącza, Drodze, Drogę, Dwustu, Dziecko, Dzięki, Ekspedycja, Generała, Generałem, Generałowi, Gran, Grupa, Haboku, Handlarza, Im, Indian, Indianami, Indianie, Inków, Intruzów, Jan, Jednak, Jednakże, Jedzenie, Kampów, Kapitan, Kapitana, Karskiego, Kilka, Kilkudniowym, Kilkukrotnie, Kocioł, Kompanii, Korzystając, Kotłem, Książek, Którą, Które, Kupują, Kuzynem, La, Leczy, Limie, Meng, Mężczyźni, Mianowali, Miasta, Miejsce, Miejscowego, Mieli, Musi, Najszybszą, Napotykają, Naprawia, Nastawiony, Następnego, Następny, Natasza, Natrafiają, Nich, Niespodziewanie, Niestety, Nieufnie, Niewolnikom, Nixon, Nowicki, Nowickiego, Nowickiemu, Odnalezieni, Odpoczynku, Odpłyną, Odpłynął, Odsiecz, Ograbionej, Ojca, Okazuje, Okrutnych, Omal, Onari, Onariego, Oni, Opisywane, Opowiadając, Opresji, Opuszczonej, Osadników, Ósmy, Pabla, Panującego, Paroma, Parowiec, Payagua, Paz, Pewnym, Pięciu, Pierwszy, Pierwszym, Planowanej, Planują, Plemię, Pociągu, Podróżnicy, Podróżować, Podróżują, Podróży, Podwładnymi, Polowanie, Pomagają, Porcie, Powoduje, Powstanie, Pozbyć, Później, Przede, Przemocy, Przeżył, Przybyszom, Przybyszów, Przygód, Przygodach, Przyjaciele, Przyjacielem, Przyjaciół, Przyjaciółką, Przyjeżdża, Pumę, Putumayo, Rączką, Rady, Raniony, Ratując, Ratunek, Raz, Razem, Rebelii, Rewolucja, Rewolucję, Rio, Roku, Rozniecili, Rozpoczęli, Ruszają, Rzeka, Rzeź, Skarbca, Smudze, Smuga, Smugi, Sobą, Sobie, Spotykają, Stanowią, Starego, Statek, Stoi, Swej, Swoim, Szamana, Szczęście, Szczęśliwie, Szklarskiego, Także, Temu, Tom, Tomek, Tomek u źródeł Amazonki, Tomek w Gran Chaco, Tomie, Tomka, Towarzyszem, Trafiają, Trasy, Tu, Tubylcom, Tygodni, Ucieczkę, Ucieczki, Uciekają, Uciekinierkę, Ucztę, Ukrycia, Ukryciu, Uszkodzonym, Uzbrojonych, Wagonu, Ważnemu, Wcześniej, Wdzięczna, Wdzięczni, Wiernym, Więzieni, Wilmowscy, Wilmowski, Wilmowskich, Wilmowskiego, Wilsonem, Wioski, Wojskowego, Wolność, Wolnych, Wskazuje, Wspólnikiem, Wstrzymuje, Wszystkim, Wu, Wydany, Wydarzenia, Wyjaśniają, Wymordowanie, Wyprawę, Wyrusza, Wyszedł, Wznawiany, Właśnie, Zabierają, Zapraszają, Zatrzymani, Zawartych, Zbaczać, Zbyszka, Zbyszkiem, Zgadza, Znacznie, Znajdują, Znajomy, Żona, Żonę, Zostają, Zostaje, Źródeł, Złota, Złoto, Łapówkę, Łódź
Recenzja książki: Olewnik, śmierć za 300 tyś., Sylwestra Latkowskiego i Piotra Pytlakowskiego.
Książka porusza temat będący niejako na fali medialnej, dlatego ciężko się do niej przełamać. Telewizja i inne media przyzwyczaiły nas do łzawych scen, do prostego rozróżnienia kto jest katem, kto ofiarą i kto komu pomagał. Długo nie mogłem zebrać się, aby książkę przeczytać, w końcu to jednak nastąpiło. Dodatkowo mierził mnie fakt, iż samo porwanie oraz fakt złapania porywaczy i wskazanie miejsca ukrycia zwłok specjalnych emocji nie wzbudzało. W mediach, rzecz jasna. Nagle, gdy ojciec porwanego poszedł na krucjatę, interesują się wszyscy.
A wszyscy zazwyczaj interesują się czymś, czym interesować się nie warto.
W tym wypadku jest inaczej. Książka nie usiłuje prześcigać się w domysłach z innymi mediami, nie usiłuje tworzyć klimatu sensacji. Jest napisana w sposób stonowany, rzeczowy, co niewątpliwie było trudne, biorąc pod uwagę poruszaną materię.
Autorzy skupili się raczej na gromadzeniu rzetelnej wiedzy, zawarte wypowiedzi konfrontowali z posiadanymi dokumentami i oto rysuje się nam obraz tak ciekawy, jak straszny.
Krzysztof Olewnik, syn płockiego przedsiębiorcy Włodzimierza Olewnika, został porwany w październiku 2001 roku, a w 5 września 2003, pomimo przekazania okupu, został w bestialski sposób zamordowany. Bezpośrednimi sprawcami zabójstwa okazali się Robert Pazik i Sławomir Kościuk – obaj popełnili dyskusyjne samobójstwa w celach więziennych. Szef grupy porywaczy, Wojciech Franiewski, również zmarł w wyniku samobójstwa…
Książka usiłuje odtworzyć wydarzenia – zarówno te, kiedy dokonywano porwania, jak i dni, miesiące po zdarzeniu, kiedy ważyły się losy porwanego, kiedy policja i prokuratura usiłowały prowadzić śledztwo. To jednak nie tylko suche fakty, to również wyważone opinie i spostrzeżenia.
Książka nie idzie z nurtem. Piszący raczej wybielają opluwanych przez media – np. Grzegorza Korytowskiego, działacza SLD z Płocka, czy też byłego policjanta, Wojciecha Kęsickiego. Przytaczają wypowiedzi tych ludzi, konfrontując je z nagraniami przeprowadzanymi przez samego Olewnika – i na tej podstawie jasnym wydaje się być wniosek iż ci nie kłamią. Nie kłamie np. Korytowski, gdy twierdzi, że nie chciał i nie brał pieniędzy od Olewnika i że odradzał mu przekazywanie ich różnej maści bandytom, którzy rzekomo mają wskazać miejsce pobytu syna.
Książka, poza zapisem wydarzeń jest też wstrząsającym dokumentem, pokazującym jak bardzo zmienia się ludzka psychika pod wpływem gwałtownych i brutalnych zdarzeń. Widzimy zrozpaczonego ojca, który po kolei traci zaufanie do przyjaciół, który najpierw nie wierzy policji (śledztwo prowadził były detektyw Rutkowski, nie zrobił wiele ponad wzięcie gaży i to dużej), potem wierzy a wreszcie wszędzie węszy spiski. Widzimy też nieudolność wspomnianej policji, która nie potrafiła wyjść z zaklętego kręgu wersji o samo uprowadzeniu.
Czytając książkę, zaczynamy rewidować swoje poglądy – to ogromny sukces autorów. W książce nie mamy jasno nakreślonych białych i czarnych charakterów. Ba, czasami te role są wręcz odwrotne w stosunku do tego, co możemy zobaczyć w rozhisteryzowanych programach telewizyjnych.
Pozycja jest niewątpliwie godna polecenia jak najszerszemu gronu czytelników, którzy nie chcą żuć papki przygotowanej przez żądne sensacji media.
Tagi: Autorów, Autorzy, Bandytom, Bardzo, Będący, Bestialski, Bezpośrednimi, Białych, Biorąc, Brał, Brutalnych, Byłego, Było, Były, Celach, Charakterów, Chcą, Chciał, Ciekawy, Ciężko, Czarnych, Czasami, Czymś, Czytając, Czytelników, Detektyw, Dlatego, Dni, Dodatkowo, Dokonywano, Dokumentami, Dokumentem, Domysłach, Dużej, Dyskusyjne, Działacza, Długo, Emocji, Fakt, Fakty, Fali, Franiewski, Gaży, Godna, Gromadzeniu, Gronu, Grupy, Grzegorza, Gwałtownych, Idzie, Inaczej, Inne, Innymi, Interesować, Interesują, Jasna, Jasno, Jasnym, Jednak, Katem, Kęsickiego, Kiedy, Klimatu, Kolei, Komu, Końcu, Konfrontowali, Konfrontując, Korytowski, Korytowskiego, Kościuk, Kręgu, Krucjatę, Krzysztof, Książce, Książka, Książkę, Kłamią, Kłamie, Losy, Ludzi, Ludzka, Mają, Mamy, Maści, Materię, Media, Mediach, Medialnej, Mediami, Miejsca, Miejsce, Mierził, Miesiące, Mnie, Mogłem, Możemy, Nagle, Nagraniami, Najpierw, Najszerszemu, Nakreślonych, Napisana, Nastąpiło, Niejako, Nieudolność, Niewątpliwie, Nurtem, Obaj, Obraz, Odradzał, Odtworzyć, Odwrotne, Ofiarą, Ogromny, Ojca, Ojciec, Okazali, Okupu, Olewnik, Olewnika, Opinie, Opluwanych, Papki, Październiku, Pazik, Pieniędzy, Piszący, Pobytu, Podstawie, Poglądy, Pokazującym, Polecenia, Policja, Policjanta, Policji, Pomagał, Pomimo, Ponad, Popełnili, Porusza, Poruszaną, Porwanego, Porwania, Porwanie, Porwany, Porywaczy, Posiadanymi, Poszedł, Potem, Potrafiła, Poza, Pozycja, Programach, Prokuratura, Prostego, Prowadzić, Prowadził, Przeczytać, Przedsiębiorcy, Przekazania, Przekazywanie, Przeprowadzanymi, Prześcigać, Przełamać, Przygotowanej, Przyjaciół, Przytaczają, Przyzwyczaiły, Psychika, Płocka, Płockiego, Raczej, Rewidować, Robert, Roku, Rolę, Również, Rozhisteryzowanych, Różnej, Rozróżnienia, Rutkowski, Rysuje, Rzecz, Rzeczowy, Rzekomo, Rzetelnej, Samego, Samo, Samobójstwa, Scen, Sensacji, Skupili, Sld, Śledztwo, Specjalnych, Spiski, Sposób, Spostrzeżenia, Sprawcami, Stonowany, Stosunku, Straszny, Suche, Sukces, Swoje, Syn, Syna, Szef, Sławomir, Telewizja, Telewizyjnych, Temat, Traci, Trudne, Twierdzi, Tworzyć, Tych, Tylko, Ukrycia, Uprowadzeniu, Usiłowały, Usiłuje, Uwagę, Warto, Ważyły, Wersji, Węszy, Widzimy, Wiedzy, Wiele, Wierzy, Więziennych, Wniosek, Wojciech, Wojciecha, Wpływem, Wręcz, Wreszcie, Września, Wskazać, Wskazanie, Wspomnianej, Wstrząsającym, Wszędzie, Wszyscy, Wybielają, Wydaje, Wydarzeń, Wydarzenia, Wyjść, Wyniku, Wypadku, Wypowiedzi, Wyważone, Wzbudzało, Wzięcie, Włodzimierza, Zabójstwa, Zaczynamy, Żądne, Zaklętego, Zamordowany, Zapisem, Zarówno, Zaufanie, Zawarte, Zazwyczaj, Zdarzeń, Zdarzeniu, Zebrać, Zmarł, Zmienia, Zobaczyć, Został, Zrobił, Zrozpaczonego, Żuć, Zwłok, Złapania, Łzawych