Wpisy oznaczone ‘Kilka’

Tomek w Gran Chaco

Tomek w Gran Chaco to ósmy tom z cyklu książek Alfreda Szklarskiego o przygodach Tomka Wilmowskiego i jego przyjaciół, po raz pierwszy wydany w 1987 roku, a później kilkukrotnie wznawiany.

Wydarzenia tu opisywane stanowią ciąg dalszy przygód zawartych w tomie Tomek u źródeł Amazonki.

Więzieni przez Indian Jan Smuga i kapitan Nowicki planują ucieczkę z miasta Inków. Jednakże Nowicki, ratując z opresji dziecko i żonę miejscowego szamana Onariego, zostaje raniony przez pumę. Onari, który był wcześniej nieufnie nastawiony do “przybyszów”, leczy kapitana. Wdzięczna żona szamana, Agua, doradza bohaterom jak najszybszą ucieczkę, opowiadając o rebelii, planowanej przez plemię wolnych Kampów. Wskazuje im także miejsce ukrycia broni, bez której nie dadzą sobie rady. Następnego dnia, korzystając z burzy, Nowicki razem ze Smugą uciekają z wioski Indian. Nad rzeką znajdują łódź, którą dalej podróżują. W czasie ucieczki omal nie natrafiają na Kampów, którzy właśnie rozpoczęli powstanie. Pierwszym aktem przemocy jest wymordowanie wioski osadników. Czekając w ukryciu, aż Indianie odpłyną, mężczyźni znajdują Pabla – chłopca, który przeżył rzeź dzięki temu, że wyszedł na polowanie. Zabierają ze sobą chłopca, który okazuje się wiernym towarzyszem. Później trafiają do opuszczonej wioski, gdzie spotykają handlarza Antonia. Za złoto ze starego skarbca Inków, które dał im Onari, kupują broń i jedzenie, a przede wszystkim kupują za nie wolność dwustu niewolnikom.

W tym czasie Tomek z żoną, kuzynem Zbyszkiem i jego przyjaciółką Nataszą czekają w Limie na ojca Tomka. Wilmowski przyjeżdża z Wilsonem, wspólnikiem Kompanii “Nixon-Rio Putumayo” i przyjacielem Smugi. Dołącza do nich też Wu Meng – Chińczyk, znajomy Zbyszka Karskiego. W ciągu pięciu dni grupa wyrusza na ratunek Smudze i Nowickiemu. W La Paz natrafiają na rewolucję, która wstrzymuje ich wyprawę. Na szczęście Wilmowski daje łapówkę ważnemu generałowi, który zgadza się na doczepienie wagonu Wilmowskich do pociągu wojskowego. Rewolucja powoduje, że ekspedycja musi znacznie zbaczać z planowanej trasy. Po drodze napotykają uciekinierkę z wioski ograbionej przez okrutnych Payagua. Tomek wraz z Wilsonem, Haboku i paroma Indianami Cubeo ruszają na odsiecz i pomagają tubylcom pozbyć się intruzów. Wdzięczni Indianie zapraszają całą wyprawę do swej wioski na ucztę. Po kilkudniowym odpoczynku Wilmowscy ruszają w dalszą drogę. Niestety, okazuje się, że statek, którym mieli podróżować, dawno odpłynął, a następny będzie dopiero za kilka tygodni. W porcie stoi jednak parowiec z uszkodzonym kotłem. Szczęśliwie, Wu-Meng okazuje się “złotą rączką” i naprawia kocioł. Po wielu dniach podróży, w pewnym porcie podróżnicy zostają zatrzymani przez dobrze uzbrojonych Indian, którzy są podwładnymi panującego tu “Generała”. Generałem niespodziewanie okazuje się być kapitan Nowicki, z którym jest także Smuga. Odnalezieni przyjaciele wyjaśniają przybyszom, że to oni rozniecili rewolucję, a Indianie Nowickiego mianowali swoim generałem.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Tomek na wojennej ścieżce

Tomek na wojennej ścieżce – trzeci, kolejny tom z cyklu Alfreda Szklarskiego, opowiadający o przygodach Tomka Wilmowskiego, wydany po raz pierwszy w 1959 r.

Akcja książki tym razem rozgrywa się w Stanach Zjednoczonych i Meksyku, gdzie odzyskując siły po nieprzyjemnym zdarzeniu z szarżą nosorożca w Afryce (patrz: “Tomek na Czarnym Lądzie”), w towarzystwie Sally Allan, jej matki i bosmana Nowickiego, przebywa Tomek Wilmowski. Cała trójka gości na ranczu wujka Sally, szeryfa Allana. W czasie jednej ze swoich konnych wycieczek po okolicy, Tomek poznaje młodego indianina Navajo, Czerwonego Orła, i mimo dość niefortunnego początku znajomości między chłopcami nawiązuje się przyjaźń. Ten młody Indianin staje się przewodnikiem Tomka, oprowadza go po rezerwacie miejscowych Apaczów i urządza razem z nim polowanie na orły – których 5 piór zostało oficjalnie przyznanych młodemu Wilmowskiemu w dowód uznania za zasługi i odwagę. Warto dodać, że na skutek działania amerykańskiego rządu Indianom w tych czasach nie żyło się najlepiej.

Prawdziwą przyjaźń Apacze udowadniają jednak dopiero wówczas, kiedy pomagają Tomkowi w uwolnieniu porwanej Sally. Z wielkim poświęceniem walczą o “Białą Różę” przeciw innemu szczepowi indian – Pueblosom, którzy za namową meksykańskiego hodowcy koni Don Pedro uprowadzili siostrzenicę szeryfa. W bitwie o obcą im sprawę, wielu z nich ginie – na czele z głównym wodzem i wojownikiem o wyrwanie się spod rządów Amerykanów, Czarną Błyskawicą.

Czarna błyskawica jest postacią fikcyjną, występującą w trzeciej książce z cyklu powieści, o przygodach Tomka Wilmowskiego, pt. “Tomek na wojennej ścieżce”, autorstwa Alfreda Szklarskiego. Czarna Błyskawica jest Indianinem pochodzącym ze szczepu Apaczów, który zaprzysięga wykopanie toporu wojennego przeciwko białym ludziom, ze względu na ich okrucieństwo i postępowanie w stosunku do Indian. Ma on na koncie kilka powstań przeciwko białym ludziom, kiedy zostaje schwytany przez szeryfa. Dzięki Tomkowi, bosmanowi Nowickiemu i Sally , Czarna Błyskawica ucieka z aresztu i udaje się do swojej kryjówki, ofiarując młodemu Wilmowskiemu swą przyjaźń, w podziękowaniu za otrzymaną pomoc. Później, Czarna Błyskawica pomaga Tomkowi odnaleźć porwaną Sally i ginie w walce, ratując młodych.

Warto zauważyć, że Czarna Błyskawica zmienia się pod wpływem znajomości z Tomkiem: zaczyna rozumieć, że wśród białych, tak jak wśród Indian, rodzą się ludzie dobrzy i źli, sprawiedliwi i oszuści. Na potwierdzenie tych słów, zaprzyjaźnia się z Tomkiem i ginie w walce o białych przyjaciół, przyjaciół którzy mają znienawidzony wcześniej przez niego kolor skóry.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Alfred Szklarski

Alfred Szklarski (ur. 21 stycznia 1912 w Chicago, zm. 9 kwietnia 1992 w Katowicach) – pisarz literatury młodzieżowej. Publikował także pod pseudonimami Alfred Bronowski, Fred Garland, Alfred Murawski (w czasie okupacji).

Alfred Szklarski przyjechał do Polski ze Stanów Zjednoczonych w 1926. Początkowo mieszkał we Włocławku, a od 1932 w Warszawie, gdzie w latach 1932-1938 studiował na Akademii Nauk Politycznych na Wydziale Konsularno-Dyplomatycznym. Pod okupacją opublikował w kolaboracyjnych pismach powieści dla dorosłych (1942 – Żelazny pazur, 1943 – Krwawe diamenty, 1944 – Tajemnica grobowca). Powieści te były opublikowane pod pseudonimem. Był żołnierzem AK, brał udział w powstaniu warszawskim. Po wojnie przez kilka miesięcy mieszkał w Krakowie, a następnie w Katowicach. W roku 1949 sądzony za publikacje w proniemieckich pismach min. NWK, skazany na karę 8 lat więzienia, zwolniony z więzienia w roku 1953. W latach 1954-1977 był redaktorem w katowickim wydawnictwie “Śląsk”. Debiutował w 1946 r. powieścią sensacyjną Gorący ślad. Alfred Szklarski jest laureatem wielu prestiżowych nagród literackich i odznaczeń, między innymi “Orle Pióro” (1968), Orderu Uśmiechu (1971) oraz Nagrody Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla młodzieży (1973, 1987). Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Był współautorem (razem z żoną Krystyną Szklarską) trylogii indiańskiej Złoto Gór Czarnych:

  • Tom I – Orle Pióra (1974)
  • Tom II – Przekleństwo złota (1977)
  • Tom III – Ostatnia walka Dakotów (1979)

oraz wielotomowego cyklu o przygodach Tomka Wilmowskiego:

  • Tomek w krainie kangurów (1957)
  • Tomek na Czarnym Lądzie (1958, wcześniej wydany również jako Przygody Tomka na Czarnym Lądzie)
  • Tomek na wojennej ścieżce (1959)
  • Tomek na tropach Yeti (1961)
  • Tajemnicza wyprawa Tomka (1963)
  • Tomek wśród łowców głów (1965)
  • Tomek u źródeł Amazonki (1967)
  • Tomek w Gran Chaco (1987)
  • Tomek w grobowcach faraonów (1994, tom wydany pośmiertnie, dokończony przez ks. Adama Zelgę na podstawie notatek pozostawionych przez autora)

Ponadto napisał:

  • Tornado (Warszawa 1943, Wyd. Polskie; pod pseud.: Aleksander Gruda)
  • Gorący ślad. Współczesna powieść sensacyjna (1946, pod pseud.: Alfred Bronowski)
  • Trzy siostry. Powieść (1946, pod pseud.: Alfred Bronowski)
  • Błędne ognie. Opowieść współczesna z życia górników (1947, pod pseud.: Alfred Bronowski)
  • Nie czekaj na mnie. Powieść współczesna (1947, pod pseud.: Alfred Bronowski)
  • Tomek w tarapatach (1948, pod pseud.: Fred Garland)
  • Sobowtór profesora Rawy (1963, powieść science fiction dla młodzieży)

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Komentarzy: 12


Awantura w Niekłaju

Awantura w Niekłaju – powieść przygodowa dla młodzieży autorstwa Edmunda Niziurskiego, wydana w 1962. Akcja rozgrywa się około 1960 w fikcyjnym miasteczku Niekłaj. Jego lokalizacja nie jest bliżej określona, ale z luźnych aluzji w tekście można się domyślić, że znajduje się ono na Kielecczyźnie. Bohaterami są uczniowie szkoły podstawowej, którzy podzieleni na kilka band, rywalizują o kontrolę nad “Starym Ogrodem”, w rzeczywistości zapuszczonym parkiem przy fabryce.

Akcja rozgrywa się latem, w lipcu, w przededniu Święta 22 lipca, podczas którego ma być wystawiona inscenizacja bitwy pod Grunwaldem. Bohaterowie, uczniowie szkoły podstawowej, przedpołudniami w ramach półkolonii biorą udział w próbach inscenizacji, a w wolnym czasie penetrują Stary Ogród, walcząc między sobą o kontrolę nad nim. “Piratów” szczególnie motywuje plotka, jakoby na terenie Ogrodu ukryty był “skarb Szwajsa” – skrzynie ze złotem zakopane pod koniec wojny przez niemieckiego właściciela fabryki. Jednocześnie wiceadmirał (zastępca wodza) “Piratów” Michał, przywódca “Kolonistów” Andrzej Kszyk i przywódczyni “Zielonych Jaszczurek” Anka Ankwicz dochodzą do wniosku, że wokół fabryki dzieją się niepokojące rzeczy – jakaś banda usiłuje wykraść pilnie strzeżony wynalazek “silnik beztłokowy”. Ponieważ dorośli nie wierzą w ich ostrzeżenia, postanawiają działać na własną rękę i ponad “podziałami plemiennymi” i zdemaskować szajkę.

Powieść jest dość reprezentatywna dla wczesnego okresu twórczości Niziurskiego. Narracja jest w dużym stopniu prowadzona oczami chłopców i oddaje ich wyobrażenia i wiedzę o świecie. Powieść przedstawia klimat małego miasteczka środkowej Polski w epoce gomułkowskiej, które zostaje wciągnięte w rytm powolnych, ale nieubłaganych przemian. Niziurski w znacznym stopniu sympatyzuje z odchodzącym światem drobnomieszczaństwa, tradycji rzemieślniczych, lokalnych legend np. związanych z “Bosmanem” Reją, miejscową barwną postacią marynarza, który za młodu pływał na statkach z Gdyni i przeżył niebezpieczne przygody na Karaibach. Reprezentujący miejscową, zakorzenioną społeczność “Piraci” są odmalowani z dużą dozą sympatii, a rzeczywistość jest przedstawiana ich oczami, mimo że ich działania są “obiektywnie reakcyjne”, a motywy działań często niskie (chciwość). Natomiast wódz “Kolonistów” Andrzej Kszyk, syn komunistycznego działacza, jest postacią lekko karykaturalną.

W Awanturze w Niekłaju można tez dopatrzyć się zakamuflowanych aluzji politycznych. W epizodzie rozgrywającym się na zamieszkanej przez emerytów ulicy Zapłotkowej, Zenon (nota bene postać o przewadze cech negatywnych) mówi z zadumą o biednych emerytach z tej uliczki, że “nie ma już tego kraju, gdzie chcieliby wyjechać” – najprawdopodobniej ma na myśli Polskę międzywojenną.

Powieść opiera się na podobnym schemacie fabularnym, co Chłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára. Dwie chłopięce bandy walczą o kontrolę nad terytorium. Nazwy band są inspirowane współczesną kulturą masową i polityką, chłopcy chcą naśladować bohaterów walczących w słusznej sprawie. U Molnára inspiracją była Wiosna Ludów i włoskie Risorgimento, u Niziurskiego jest to dekolonizacja Afryki i kosmonautyka. Podobnie jak “Plac Broni”, tak samo “Stary Ogród” w zakończeniu powieści przestaje istnieć – ma zostać zagospodarowany i straci romantykę. Zakończenie Awantury jest jednak o wiele bardziej pogodne.

W Awanturze pojawiają się też elementy powtarzane w późniejszej twórczości Niziurskiego – np. postać Światka Dauera, który wędruje po Polsce z ojcem w ślad za “wielkimi budowami socjalizmu”, znajdzie później rozwinięcie w głównym bohaterze powieści Siódme wtajemniczenie.

W Awanturze w Niekłaju jest stosunkowo mało humoru słownego charakterystycznego dla Niziurskiego, niewiele jest np. groteskowo brzmiących nazwisk. Nazwisko Anki Ankwicz jest jednak nazwiskiem historycznym, prawdopodobnie zapożyczonym od jednego z przywódców Targowicy, Józefa Ankwicza, powieszonego podczas insurekcji kościuszkowskiej. Do Awantury w Niekłaju nawiązuje kilka opowiadań Niziurskiego, zamieszczonych w zbiorach Trzynasty występek oraz Jutro klasówka. Akcja ich rozgrywa się w tym samym miasteczku, choć jak wynika z fabuły, około roku później. Bohaterami są częściowo te same postacie.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

1 komentarz


Pan Samochodzik – tomy autorstwa innych pisarzy.

Po śmierci Zbigniewa Nienackiego olsztyńskie Wydawnictwo “Warmia” uzyskało od spadkobierców autora zgodę na kontynuowanie serii Pan Samochodzik i… Zadanie powierzono cenionemu przez Nienackiego pisarzowi Jerzemu Ignaciukowi (pod pseudonimem Jerzy Szumski), który miał uwspółcześnić realia, zachowując jednocześnie konwencję klasycznych “samochodzików”. Uwspółcześnienie wyszło, o tyle, o ile, konwencja – wcale. Odtąd Tomaszowi N.N. towarzyszy młodszy pomocnik, Paweł Daniec, były komandos i również historyk sztuki (jest on również narratorem większości nowych powieści).

Wysportowany i błyskotliwy Daniec z założenia miał być przeciwieństwem Pana Samochodzika, jednak w najnowszych pozycjach coraz bardziej przypomina swojego mistrza. Postać ta wzbudziła kontrowersje wśród miłośników oryginalnej twórczości Zbigniewa Nienackiego, podobnie jak pomysł zastąpienia słynnego wehikułu nowoczesnym jeepem (w najnowszych książkach wehikuł powrócił).

Z czasem oprócz Ignaciuka-Szumskiego kontynuacją serii zajęli się inni pisarze. Po śmierci Ignaciuka powieści pisała głównie trójka: Olszakowski, Miernicki i Niemirski, z których każdy nadał postaciom swój charakterystyczny rys. Ostatnio do współpracy przy “samochodzikach” zaproszono kilka nowych osób.

Najważniejsi z kontynuatorów to: Sebastian Miernicki (Sebastian Mierzyński), Tomasz Olszakowski (Andrzej Pilipiuk), Arkadiusz Niemirski.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy



SetPageWidth