Wpisy oznaczone ‘Późniejszych’

Tomek w tarapatach

Tomek w tarapatach jest pierwszą opowieścią Alfreda Szklarskiego napisaną w 1948, opublikowaną pod pseudonimem Fred Garland. Opowiada o nastolatku podróżującym po świecie, przeżywającym niezwykłe przygody, poznającym ciekawych ludzi. Postać tytułowa tej książki stała się pierwowzorem Tomka Wilmowskiego, głównego bohatera późniejszych dziewięciu tomów, nie należy jednak do tego cyklu. Znaleziono ją po śmierci Alfreda Szklarskiego w jego rękopisach.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Edmund Niziurski

Edmund Niziurski (ur. 10 lipca 1925 w Kielcach), polski prozaik, publicysta, scenarzysta i dramaturg, a także socjolog i prawnik.

Twórca popularnych książek dla dorosłych i młodzieży, cechujących się charakterystycznym, nieco absurdalnym humorem słownym. Najbardziej znane to: “Księga urwisów” (1954 – szkolna lektura w 1978 wpisana na Listę Honorową IBBY), “Sposób na Alcybiadesa” (1964 – szkolna lektura w 1978 wpisana na Listę Honorową IBBY), “Niewiarygodne przygody Marka Piegusa” (nagroda “Orle Pióro” przyznana przez czytelników “Płomyka” w 1970 r.), “Klub włóczykijów“, “Naprzód, Wspaniali!“, “Adelo, zrozum mnie!”, “Żaba, pozbieraj się!”, “Awantura w Niekłaju“, “Siódme wtajemniczenie“.

Urodził się w rodzinie urzędniczej; syn Stanisława Niziurskiego, urzędnika państwowego i Leokadii z Grethów. Uczył się w Gimnazjum im. J. Śniadeckiego w Kielcach, jednak naukę przerwała wojna. Wraz z rodziną został ewakuowany na Węgry, gdzie kontynuował naukę w gimnazjum polskim dla uchodźców. Do Polski wrócił w 1940 r. Pracował jako robotnik w Hucie “Ludwików” i praktykant rolny w majątku Jeleniec pod Ostrowcem Świętokrzyskim. Uczył się na tajnych kompletach w Ostrowcu i w 1943 r. zdał egzamin maturalny; w tym samym roku rozpoczął eksternistyczne studia prawnicze na tajnych kompletach w Jeleńcu. Po zakończeniu wojny kontynuował studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Studiował równocześnie dziennikarstwo na Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Krakowie (1946–1947) i socjologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (1947). W 1947 r. ukończył studia prawnicze i uzyskał tytuł magistra. Ożenił się w 1947 r. z Zofią Barbarą Kowalską. Mieszkał i pracował w Katowicach i Kielcach, a od 1952 r. w Warszawie. Pracował w redakcji tygodnika “Wieś”, rozwijając równocześnie własną twórczość literacką. W 1951 r. został członkiem Związku Literatów Polskich, a w 1952 r. członkiem ZAiKS. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Debiutował w 1944 w wydawanym przez Armię Krajową “Biuletynie Informacyjnym”, w którym opublikował wiersz. Po wojnie współpracował z czasopismami “Płomyk”, “Świat Młodych”, “Wieś” oraz z Polskim Radiem jako autor słuchowisk. Popularność i uznanie przyniosły mu utwory dla dzieci i młodzieży, pisane żywo i barwnie, lecz i skłaniające do refleksji. Dla czytelnika dorosłego Niziurski napisał takie powieści, jak Przystań Eskulapa (1958, powieść sensacyjna), Pięć manekinów (1959, powieść kryminalna), Salon wytrzeźwień (1964), Wyraj (1964), Eminencje i bałłabancje (1975). Jego utwory były przekładane na wiele języków, w tym chiński. W 1974 otrzymał Nagrodę Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za twórczość radiową dla dzieci i młodzieży, w 1975 został kawalerem Orderu Uśmiechu.

Powieści Niziurskiego mają dynamiczną, często sensacyjną akcję i wyróżniają się indywidualnym stylem narracji oraz humorem słownym i sytuacyjnym. Rzeczywistość była ukazywana oczami ucznia, szkoła pokazywana jako miejsce opresyjne (choć z humorem). Elementy dydaktyczne i moralne są wprowadzane w sposób nienachalny.

Niziurski jest silnie związany z Kielecczyzną dziś zwaną regionem świętokrzyskim. Akcja kilku powieści rozgrywa się w fikcyjnych miejscowościach: Wilczków w Księdze urwisów, Niekłaj, Odrzywoły. które można umiejscowić w tym regionie. Niektóre opowiadania (Dzwonnik od świętego Floriana) rozgrywają się w tym regionie w okresie międzywojennym i upamiętniają wielkie strajki chłopskie w okresie sanacji.

W późniejszych utworach Niziurski często osiągał wysokie efekty pod względem formy, posługując się realizmem magicznym (Siódme wtajemniczenie, 1969) czy groteską (Awantury kosmiczne). Tonacja kolejnych utworów jest pod wieloma względami coraz bardziej pesymistyczna, charakterystycznymi postaciami stają się outsiderzy nie mogący dopasować się do szkolnego otoczenia, w którym niebezpieczni są nie tylko nauczyciele, ale także inni uczniowie.

Niziurski używa biegle humoru słownego. Charakterystycznym elementem stylu pisarza są znaczące czy groteskowe nazwiska i imiona, np. Wieńczysław Nieszczególny, Chryzostom Cherlawy, Zygmunt Gnacki itd. Język, którym mówią bohaterowie, to barwna mieszanina autentycznego slangu młodzieżowego, języka naukowego i kreacji autorskiej. Niziurski jest dobrym obserwatorem życia młodzieży, ale ze względu na cykl wydawniczy powieści oraz ich wznowienia po kilku latach, język, którym mówi młodzież w jego powieściach, często bywa anachroniczny i nie odpowiada prawdziwemu, który się bardzo szybko zmienia.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Komentarzy: 7


Pan Samochodzik i człowiek z UFO

Pan Samochodzik i człowiek z UFO (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i Nieśmiertelny) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1985. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki – detektywa noszącego to przezwisko. Opowiada o poszukiwaniach złotych przedmiotów skradzionych z Muzeum Złota w Bogocie. Bohaterowi pomagają w tym przyjaciele, m.in. Ralf Dawson i Teresa van Hagen. Ta książka jest jedyną z serii Pan Samochodzik i… autorstwa Zbigniewa Nienackiego, której akcja toczy się poza Europą.

W tej powieści Pan Samochodzik, wraz ze swoją nową sekretarką i dyrektorem Marczakiem, przybywa do Bogoty, by wygłosić referat na temat gangów złodziei sztuki, jednak większość zebranych nie popiera jego stanowiska. W tym czasie z Muzeum Złota skradziono cenne eksponaty. Pan Samochodzik musi współpracować ze swoją sekretarką, panną Florentyną, Ralfem Dawsonem, podającym się za przybysza z przyszłości, który dotarł do naszych czasów statkiem UFO i mającym tajemniczą moc, oraz jego przyjaciółmi.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Nowe przygody Pana Samochodzika

Nowe przygody Pana Samochodzika (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i Kapitan Nemo) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1970. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki – detektywa noszącego to przezwisko.

Autor przedstawia poszukiwanie zatopionej podczas II wojny światowej ciężarówki, wypełnionej dziełami sztuki. Cenne przedmioty wywieziono z muzeum w Ełku, a ślad po samochodzie urywa się w okolicach Jezioraka. Pan Samochodzik postanawia odnaleźć zgubę przeżywając przy tym kolejną przygodę, w którą zaangażowani są także harcerze m.in. Tell i Baśka oraz nowo poznana młodzież. Na stronicach książki opisane są także zmagania Pana Tomasza z Bandą Czarnego Franka oraz spotkania z tajemniczymi postaciami takimi jak Kapitan Nemo, Wacek Krawacik, Kaznodzieja. Książka jest również bogata w informacje na temat wędkarstwa i rybołówstwa.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Niesamowity dwór

Niesamowity dwór (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i niesamowity dwór) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1970. Powieść wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki – detektywa noszącego to przezwisko.

Akcja powieści rozgrywa się w Janówce, Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim. Pan Samochodzik zostaje kustoszem dworu pana Czerskiego w Janówce. Jego podwładnymi są panna Wierzchoń i Jan Bigosa. W nocy, a także podczas nieobecności kustosza i jego pomocników, we dworze ktoś grasuje. Wkrótce okazuje się, że dwór był kiedyś siedzibą loży masońskiej. Pan Samochodzik stara się rozwikłać zagadkę: kto i czego szuka w starym dworze. Później okazuje się, że właśnie takie były intencje Marczaka, kiedy zaoferował bohaterowi posadę kustosza. Tajemniczymi duchami okazali się ostatecznie Waldemar Batura (dawny kolega ze studiów Pana Samochodzika, zajmujący się nielegalnym handlem dziełami sztuki) i panna Marysia. Złapany Batura zostaje skazany na 3 miesiące więzienia.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Księga strachów

Księga strachów (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i dziwne szachownice) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1967. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki – detektywa noszącego to przezwisko. Książka była przed rokiem 1999 lekturą szkolną dla VII klasy szkoły podstawowej (8-klasowej).

Akcja powieści rozgrywa się nad jeziorem Jasień. Harcerze opowiadają panu Samochodzikowi o zabawie nazwanej “ksiegą strachów”, w którą bawili się na obozie harcerskim. Polegała ona na odwiedzaniu w nocy miejsc, gdzie rzekomo straszyło – jeśli nie spotkali tam ducha, stawiali tabliczkę z napisem: “Sprawdzone. Tu nie straszy”. Zauważyli jednak, że każde z tych miejsc było oznaczone zagadkową szachownicą. Pan Samochodzik podejrzewa, że może ona mieć związek z rodem von Haubitz oraz zaginionym pamiętnikiem hrabiego Konrada. Znalezienie owego pamiętnika mogłoby wyjaśnić ponurą przeszłość jego autora.

Nienacki w kolejnych wydaniach powieści dokonywał drobnych zmian redakcyjnych i merytorycznych tekstu. W wydawanej od 1993 r. przez Wydawnictwo Warmia tzw. “czarnej serii” książek o Panu Samochodziku – za zgodą autora lub jego spadkobierców – dokonano “uwspółcześnienia akcji” (o około 20 lat naprzód), sprowadzającego się się do wielu poprawek ideologicznych oraz geograficznych (nazwy instytucji, firm czy państw itp.). Dokonano również zmiany tytułu powieści z Księga strachów na Pan Samochodzik i dziwne szachownice.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Wyspa Złoczyńców

Wyspa Złoczyńców (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i Wyspa Złoczyńców) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1964. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki – detektywa noszącego to przezwisko.

W początkowych wydaniach Wyspy Złoczyńców Pan Samochodzik jest jeszcze tylko dziennikarzem. Staje się historykiem sztuki i muzealnikiem dopiero w Panu Samochodziku i templariuszach.

W Wyspie Złoczyńców Pan Samochodzik sprzedaje murowany garaż odziedziczony wraz z samochodem wujka, a za otrzymane pieniądze kupuje luksusowy namiot z werandą. Jednakże w następnych powieściach ma już tylko mały namiocik. Nienacki nie wyjaśnia co się stało z dużym namiotem.

Jest to pierwsza powieść, w której Tomasz NN dzięki odziedziczonemu po wuju wehikułowi nosi przezwisko “Pan Samochodzik”. Akcja powieści rozgrywa się nad brzegiem Wisły oraz na tytułowej wyspie, w okolicach Torunia i Ciechocinka. Pan Samochodzik poszukuje ukrytych tam podczas wojny zbiorów muzealnych. Okazuje się, że wcześniej ktoś je odnalazł, przeniósł w inne miejsce i usiłuje sprzedać. Dużą pomoc okazują mu harcerze z pobliskiego obozu.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Pozwolenie na przywóz lwa

Pozwolenie na przywóz lwa (w późniejszych wydaniach Pierwsza przygoda Pana Samochodzika) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1961. Wraz z powieściami Skarb Atanaryka i Uroczysko została przez autora zaliczona jako prequel do cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody Tomasza, detektywa-amatora noszącego to przezwisko.

Chociaż powieść “Pozwolenie na przywóz lwa” wydano rok po “Skarbie Atanaryka”, to niewątpliwie jej akcja toczy się wcześniej. Wynika to z wzmianki zawartej w “Skarbie Atanaryka”, w której narrator porównuje jedną z bohaterek do “aniołów na obrazie Rublowa, którym zachwycałem się niedawno w Zagorsku, w Troicko-Siergiejewskiej Ławrze”.

Gdy pod koniec życia Zbigniew Nienacki, wraz z wydawnictwem Warmia, włączył do serii Pan Samochodzik wcześniejsze powieści o Tomaszu, pierwotnie nie wzięto pod uwagę Pozwolenia…. Decyzja o tym zapadła dopiero po oddaniu do druku pierwszych tomów, dlatego tom ten nosi w “czarnej serii” numer “zero”. Zmieniono też wtedy tytuł powieści.

W roku 1958 Nienacki opublikował w łódzkich “Odgłosach” cykl reportaży. Powieść jest zbeletryzowaną wersją opisanego w reportażu dochodzenia autora na ten temat.

Tomasz, młody dziennikarz, trafia na informację, że do załogi mieszczącego się nad Amurem, na dalekiej Syberii, rosyjskiego grodu Ałbazin w XVII wieku wysłano list “napisany w języku mandżurskim, mongolskim i polskim”. Sprawa ta nie daje mu spokoju i Tomasz postanawia wyruszyć na Syberię, aby wyjaśnić polskie wpływy w czasach podbijania Syberii przez Rosjan. Po skomplikowanych przygotowaniach i uzyskaniu funduszy oraz absurdalnych, lecz niezbędnych pozwoleń (porównanych do tytułowego “pozwolenia na przywóz lwa”), udaje się do Związku Radzieckiego. Po krótkim pobycie w Moskwie w hotelu “Ukraina”, Tomasz przez Omsk i Chabarowsk dociera w miejsce, gdzie istniał niegdyś Ałbazin. Bohater zwiedza Syberię, a po prześledzeniu perypetii polskiego oficera z XVII wieku, wraca do Polski, gdzie udaje mu się jeszcze rozwiązać zagadkę kryminalną.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy


Skarb Atanaryka

Skarb Atanaryka (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i skarb Atanaryka) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1960. Wraz z powieściami Uroczysko i Pozwolenie na przywóz lwa została przez autora zaliczona jako prequel do cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody Tomasza, detektywa-amatora noszącego to przezwisko.

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Brak komentarzy



SetPageWidth